LHAMOUR spreads the love
2020 оны 05 сарын 06
OUR STORY
2020 оны 05 сарын 05
If you are a true leader, then you deserve to sit at the lea…
2020 оны 05 сарын 04
LEADING HERDERS WHO EFFECTIVELY RAISED THREE COWS AND ONE HO…
2019 оны 12 сарын 28
FROM THE CABIN OF THE GIANT MINING DUMP TRUCK TO THE AUSTRAL…
2019 оны 12 сарын 11
MISTRESS OF THE GIANT DUMP TRUCK
2019 оны 11 сарын 15
LOCOMOTIVE
2019 оны 11 сарын 13
REAL HOST OF THE "GOLDEN BABY GOAT"
2019 оны 11 сарын 11
SUCCESS IS NOT MEASURED BY MONEY, IT IS MEASURED BY HOW MUCH…
2019 оны 11 сарын 06
TRAILBREAKER
2019 оны 11 сарын 05
VOLUNTER OF REVSOMOL DISPATCH
2019 оны 11 сарын 04
BEING ONE FAMILY MEANS HAVING AN UNANIMITY
2019 оны 11 сарын 01
BRIGHTLY GLOWING PEAK
2019 оны 10 сарын 31
INSEPARABLE FROM THE ROAD LIFE
2019 оны 10 сарын 30
"ALUNGOO-2018" THE WINNERS OF THE CUP
2019 оны 10 сарын 29
LONG YEARS OF PATIENCE, STRUGGLE AND DESIRE
2019 оны 10 сарын 24
WE WANT TO GROW FUTURE CITIZENS OF THE WORLD
2019 оны 10 сарын 22
Women cannot go beyond the household zone and become economi…
2019 оны 10 сарын 16
The Federation of Cuban Women
2019 оны 10 сарын 14
The Secret History of the Mongol Queens
2019 оны 10 сарын 14
The Festivals of Mongolia
2019 оны 10 сарын 14
MONGOLIA
2019 оны 10 сарын 14
ERDENEBILEG BATSAIKHAN: AT DIFFICULT TIMES A MAN MUST NOT LO…
2019 оны 10 сарын 09
A GLITTERING BRIGHT STAR IN THE NIGHT SKY
2019 оны 10 сарын 09
This is the historical era in search of the enlightenment
2019 оны 10 сарын 03
Өнөөдөр дэлхийн аялал жуулчлалын өдөр тохиож байна
2019 оны 09 сарын 27
БАЛДОРЖ шагналтнууд тодорлоо
2019 оны 09 сарын 27
Г.Амартүвшин: Эмэгтэйчүүдийн эрхэлдэг бизнес нь санхүүгийн х…
2019 оны 09 сарын 27
Ахмадын баяраар Алтан гадас одонгоор энгэрээ мялаалаа
2019 оны 09 сарын 26
"Илүү сайхан ирээдүйн төлөө" Тунхаглал
2019 оны 09 сарын 26
З.Нарантуяа: Эмэгтэйчүүдийн эрхэлдэг бизнесийг дэмжиж ажилла…
2019 оны 09 сарын 25
Б.Оюунгэрэл: Эмэгтэйчүүдийн хөгжлийн бодлоготой болох хэрэгт…
2019 оны 09 сарын 25
‘The Hu’ хамтлагийн ‘Гэрэг’ цомог ‘Billboard’-ын дэлхийн жаг…
2019 оны 09 сарын 25
ҮНДЭСНИЙ НОМЫН САНГИЙН САН ХӨМРӨГТ ТУЛУЙ ХААНЫ УДМЫН СУДАР Н…
2019 оны 09 сарын 24
МЭХ "Хамтдаа хамгаалъя" аяныг улс даяар эхлүүллээ
2019 оны 09 сарын 24
Х.Булгантуяа: Жендэрийн мэдрэмжтэй төсөвийн төлөвлөлт хийгдд…
2019 оны 09 сарын 17
"Илүү сайхан ирээдүйн төлөө" чуулган эхэллээ
2019 оны 09 сарын 17
Хүчирхийллийг бууруулахын тулд эмэгтэйчүүд хандлагаа өөрчлөх…
2019 оны 09 сарын 16
Б.Оюунгэрэл: Шийдвэр гаргах түвшинд эмэгтэйчүүд оролцсоноор …
2019 оны 09 сарын 12
Ж.Сүхжаргалмаа: Жендэрийн харилцаа бол хүний эрхийн хэрэгжил…
2019 оны 09 сарын 12
Шийдвэр гаргах түвшин дэх эмэгтэйчүүдийн оролцоо
2019 оны 09 сарын 11
Ану: Бид тэгш эрхтэй байх ёстой
2019 оны 09 сарын 11
Б.Тулга, Д.Амарбаясгалан нар панелистаар оролцоно
2019 оны 09 сарын 10
Ж.Сүхжаргалмаа: 95 жилийн түүхэнд бий болсон дархлаагаа хамг…
2019 оны 09 сарын 10
Эмэгтэйчүүдийн асуудалд Улс төрчид...
2019 оны 09 сарын 09
Аялагч, сэтгүүлч Julia Hubbel блогтоо МЭХ-ны ерөнхийлөгчийг …
2019 оны 09 сарын 09
МЭХ-ны 95 жилийн ойд...
2019 оны 09 сарын 09
МЭХ-ны Баян-Өлгий аймаг дахь салбар зөвлөл 
2019 оны 09 сарын 06
Mongolian Women’s Federation
2019 оны 09 сарын 06
НҮБ-ын Анна-Карин Жатфорс зочин илтгэгчээр оролцож, үг хэлнэ
2019 оны 09 сарын 05

Ж.Сүхжаргалмаа: 95 жилийн түүхэнд бий болсон дархлаагаа хамгаалж хөгжих нь чухал байна

2019 оны 09 сарын 10
    Admin
Ж.Сүхжаргалмаа: 95 жилийн түүхэнд бий болсон дархлаагаа хамгаалж хөгжих нь чухал байна

Монгол Улсын Засгийн газар, Монголын эмэгтэйчүүдийн холбоо хамтран  “Илүү сайхан ирээдүйн төлөө” олон улсын чуулганыг  энэ сарын 17, 18-нд Төрийн ордонд зохион байгуулах гэж байна.   Энэхүү чуулганыг  угтан  Ерөнхий сайдын Жендерийн асуудал эрхэлсэн зөвлөх Ж.Сүхжаргалмаатай уулзаж, ярилцлаа.

-“Илүү сайхан ирээдүйн төлөө” олон улсын чуулганыг  Монголын эмэгтэйчүүдийн холбооноос зохион байгуулах гэж байна.  Энэ чуулганы ач холбогдлыг та хэрхэн харж байна вэ?

-Монголын Эмэгтэйчүүдийн холбоо санаачлан, Засгийн газрын дэмжлэгтэйгээр энэхүү чуулганыг зохион байгуулах гэж байна.   Монголын Эмэгтэйчүүдийн холбоо өөрийн гэсэн гентэй байгууллага.  1922 оноос эмэгтэйчүүдийн бүлгэм байгуулагдаж,  дараа нь хэлтэс, газар болж, өргөжин хөгжсөн байдаг.

Тэр түүхэн улбаагаа их хурцаар мэдэрч  ажилладаг газар гэж би хувьдаа дүгнэдэг. Төр засагт хандах хандлага нь ч бусдаас өөр. 95 жилийн түүхэндээ хамтраад ажилласан учраас  төрд нөлөөлөх нөлөөлөл нь бусад эмэгтэйчүүдийн байгууллагаас илүү хүчтэй байдаг.  Тэр дагуу энэ хурлыг  Засгийн газрын дэмжлэгээр зохион байгуулах гэж байна.  Хоёр сэдвийн дагуу зохион байгуулахаар төлөвлөж байна.  Хүчирхийлэл, эмэгтэйчүүдийн эдийн засгийн асуудлыг хөндөх юм.  Хэлэлцэн гаргасан санал санаачлагаа  цаашид ажил хэрэг болгоод явах тал дээр анхаарч байна.

Хөгжингүй болон хөгжиж буй орнуудаас энэ чиглэлийн  судалгаа шинжилгээний болон төрийн өндөр төвшний зочдыг урьсан байна. Энэ хурлаас би олон зүйлийг хүлээж байна.  Хамтын ажиллагаа өргөжиж, мэдлэг, туршлагаа солилцоно.  Үүгээрээ маш чухал ач холбогдолтой хурал болох юм.

-Эмэгтэйчүүдийн байгууллагын анхны бүлгэмийг таны эмээ удирдаж явсан гэдэг.  Түүнээс хойш 95 жилийн хугацаа өнгөрчээ. Энэ байгууллагын түүхэн улбаа таны ажил, амьдралтай салшгүй холбогдох юм л даа?

-Монголын эмэгтэйчүүдийн байгууллага гэж хуулийн этгээдийг ярихаас илүүтэй эмэгтэйчүүдийн нийгмийн оролцоо, аж байдал, хөдөлгөөн хэзээнээс идэвхжиж ирсэн гэдгийг ярих хэрэгтэй.  1921 оноос өмнө эмэгтэйчүүдийн нийгмийн оролцоог ярих боломжгүй байсан.  Түүний дараа Ардын хувьсгал ялсан.  1922 онд  намд элссэн анхны 20 эмэгтэйн нэг нь манай эмээ С.Янжмаа байсан. Тэгээд намын төв хорооны дэргэд эмэгтэйчүүдийн бүлгэм байгуулсан. Түүнээс хойш эмэгтэйчүүдийн байгууллага маань утга агуулгатай, илүү албан ёсны болж ирсэн.  Манай эмээ 1922 онд тухайн бүлгэмийг байгуулж, 1927 он гэхэд эмэгтэйчүүдийн суртал,  боловсролын тасаг хэлтэс болж өргөжсөн байгаа юм.  Тэгээд яваандаа эмэгтэйчүүдийн бие даасан холбоо болж  хөгжсөн.  Намаас тодорхойлж,  төрөөс хэрэгжүүлж буй  бодлогыг албан ёсоор хэрэгжүүлж, хариуцлага хүлээх байгууллага болсон.  Одоо бодоход эмэгтэйчүүдийн байгууллагын хамгийн хэцүү цаг үед  эмэгтэйчүүдийн хандлагыг өөрчлөхөд эмээ маань хүчин зүтгэж байсан юм байна. Түүний дараагаас Монголын эмэгтэйчүүдийн байгууллагыг олон сайхан хүн нуруун дээрээ авч явж ирлээ. Олон улсад гаргах, байгууллагуудтай холбож, үйл ажиллагаагаа өргөжүүлэх гээд өргөжиж хөгжиж иржээ.  Үүнээс хамгийн чухал нь Үндсэн хуульд тэгш эрхийн асуудлыг тусгахад  манай эмэгтэйчүүдийн холбоо түүхэн үүргээ  гүйцэтгэж  ирлээ.   Өнөөгийн бидний Монголыг бүтээн байгуулахад гол үүргээ гүйцэтгэсэн л гэж бодож явдаг. Эмэгтэйчүүдийн асуудал бол хүн амын талаас илүү хувийн асуудал шүү дээ.

-Та эмээгийнхээ үйл хэргийг үргэлжлүүлэн энэ салбарт зүтгэж байна.  Цаг үе, нийгмийн хувьд мэдээж өөр л дөө.  Гол онцлог, ялгаа нь юу байв?

-Би эцэг эхээс тавуулаа.  Д.Сүхбаатар жанжны зээ охин, С.Янжмаа эмээгийн үргэлжлэл гэдэг утгаараа бидний гэр бүлтэй холбоотой нийгэмд хүлээлт үүссэн байсан.   Би сургуулиа төгссөнөөсөө хойш Мэдээлэл, радио телевизийн улсын хороонд  15 жил ажилласан.  Тухайн үеэс л эмэгтэйчүүдийн зөвлөлийн үйл ажиллагаанд оролцож эхэлсэн.  Тэр цаг үед  эмэгтэйчүүдийн хөдөлмөрийн нөхцөл, амьдрал ахуйтай холбоотой асуудлыг шийдвэрлэхээр явдаг байлаа.  Түүнчлэн 1990 онд Ардчилсан хувьсгал ялснаар иргэдийн сайн дурын, санаачлагын байгууллагууд бий болох хөдөлгөөн өрнөсөн.  Тэр үед 40-өөд байгууллага үүссэн байдаг.   Тэр дундаас эмэгтэйчүүдийн байгууллагууд нь тодорч үлдсэн гэдэг юм билээ.  Ер нь дэлхий даяар эмэгтэйчүүдийн байгууллага хамгийн идэвхитэй байсаар ирсэн.  Яагаад гэхээр хүний эрх, амьдралын чанар, гэр бүлийн харилцаа өөрөөр хэлбэл хүн гэдэг амьтны бүхий л амьдрал эмэгтэй хүнтэй холбогдож байдаг.  Ажил эрхлэлт, орлого ч  эмэгтэйчүүдтэй холбоотой.  Тийм учраас эмэгтэйчүүдийн байгууллага хамгийн идэвхитэйдээ ордог.  Манайд  ч яг тийм байсаар ирсэн дээ.

-Түүний дараагийн цаг үед  жендерийн тухай ойлголт ний­гэмд цацагдаж эхэлсэн.  Үүнийг хүмүүс янз бүрээр л хүлээж авсан даа?

-Тийм ээ.  Ер нь бол  эмэгтэй хүн хүүхэд гаргана, гэртэй сууна гэдгээс эхлээд л  нийгмийн оролцооноос хоцрогдох, орхигдох магадлал байна.  Төрийн бодлого үүнийг нь зохицуулах хэрэгтэй.  Гурван сая монголчууд  тав арван сая болох хэрэгтэй байна.  Эмэгтэй хүнийхээ тэнгэрээс заяасан үүргийг хүндэтгэх ёстой.  Ингэхэд тухайн эмэгтэйн  ажил мэргэжилд ямар нэгэн саад бэрхшээл тулгарах ёсгүй.  Энэ бүхнийг их нарийн  судлаад төр  бодлого боловсруулах ёстой.  Үүнийг жендерийн мэдрэмжтэй бодлого гээд байгаа юм.   Энэ асуудалд зөвхөн төрийн бодлого биш байгууллагууд ч мэдрэмжтэй ажиллах хэрэгтэй.   Гэтэл манайхан жендер гэж  ярихаар их буруу ойлгодог.  Эрэгтэй эмэгтэй хүний бие биенээ хайрлаж хүндэлсэн харилцааг хольж хутгаад байдаг.  Жендер ярихаар “Миний эхнэр миний толгой дээр гараад манай гэрийн хоймор  залрах юм уу” гэх нэгэн ч байна.  Уг нь бол тэр хоёр хүний хэн нь хоймор хэн нь үүдэнд байх тухай яриагүй юм шүү дээ.  Тэр бол хоёр хүний хоорондын хайр хүндэтгэлийн асуудал юм.  Эрэгтэй нь хог гаргаснаас хорвоо нурчихгүй, ажил бүтэх бүтэхгүйн асуудал түүнээс үүсчихгүй л дээ.  Жендерийн тухай ойлголт үүнээс тэс өөр юм.

-Жендер гэж олон жил ярьж байгаа.  Тэгэхээр одоо тэр ойлголт арай өөрчлөгдсөн биш үү?

-Жендер, тэр тусмаа эмэгтэйчүүдийн эрх, аж байдлын асуудал дэлхийн даяараа тулгамдсан асуудал.  Тийм зүйл байхгүй  бол Мянганы хөгжлийн зорилгуудад орохгүй байсан.  Хүн төрөлхтний тэн хагасын эрх, амьдралын чанарыг ярьж байна.  Манайд жендер гэдэг үг хэрэглэхэд дургүйцдэг. Нөгөө талаар ойлголцох асуудал нэг үеэ бодоход гайгүй байна. Жендерийн аливаа зөрчил манайд харьцангуй  гайгүй байгаатай холбоотой.  1924 оны  Үндсэн  хуульдаа хүнийг нас хүйсээр нь ялгаварлан гадуурхахгүй гэдгээ заасан.  Энэ нь бусад салбар хуулиудаар хэрэгжээд явж байгаа.  Энэ бол маш чухал зохицуулалт болсон. 

Түүхэн дэх эмэгтэйчүүдийн оролцоонд, шийдвэрлэх үүрэг гүйцэтгэсэн гэж ойлгодог. 1990-ээд оны дундаас би НҮБ-ын хөгжлийн хөтөлбөрт ажиллаж эхэлсэн.  Тэнд 10 жил болсон. Манай сангийн шугамаар гол төлөв өрнөдийн мэргэжилтнүүд ирдэг. Тэд манай улсын эмэгтэйчүүдийн асуудалтай танилцаад эмэгтэйчүүдийн эрхийн түүхэн дэх олсон ололт амжилтуудаа хамгаалах хэрэгтэй. Алдаж болохгүй, ухралт гаргаж болохгүй гэдэг дээр зөвлөмж өгдөг.

-Монгол эмэгтэй хүний онцлогийг та юу гэж хардаг вэ?

-Гадныхан танай монгол эмэгтэйчүүд бусад орны эмэгтэйчүүдээс тэс өөр  гэж хэлдэг.  Хүний нүүр рүү харж байгаа, алхаа гишгээ, харьцаж байгаа нь бие даасан байдаг.  Дундад зууны үед манай Монголд ирж байсан зочин гийчид ч энэ тухай ном, сурвалж бичигт өгүүлсэн байна. Монгол эмэгтэйчүүд аж ахуйн бүрэн эрх мэдэлтэй байж чадаж байна. Тухайлбал, мал хөрөнгөө зарцуулахад хүртэл шийдвэр гаргаж чаддаг гэжээ.  Тухайн үед ийм үзэгдэл өөр газар оронд байгаагүй байна. Энэ нь манай үндэсний онцлог юм.  Тэгээд Үндсэн хуулийн тэгш эрхийн тухай заалт гээд л энэ бүхнээрээ манайх эмэгтэйчүүдийн эрхээ дархалж өгсөн.  Одоо үүнийгээ алдчихгүй,  хамгаалах нь чухал байна.  Ер нь бол Монгол Улс хөгжиж буй орон.  Харин эмэгтэйчүүдийн асуудал маань хөгжингүй нийгэмд тулгамддаг асуудал байна гэдгийг өрнөдийн шинжээч нар хэлж байсан. Өөр нэг жишээ гэхэд манайх тархай бутархай нүүдэлчин улс.  Гэхдээ хүмүүс  амьдралаа авч явахдаа авгай нөхөр биш хоёр түнш шиг амьдарч ирсэн байна.  Нэг түнш нь  нөгөөхөө  дээрэлхээд  суухгүй шүү дээ.  Харилцааны нэг өөр хэмжигдэхүүн тэнд байжээ.  Тэр хэмжигдэхүүн манай нүүдэлчин соёлын онцлог болж ирсэн байна.  Тэр нь манайд жендер гэх ойлголтын суурь болж байна.

-Эмэгтэйчүүдийн асуудлаар хамгаалалт, дархлааг бид сайн суулгаж өгч чадсан юм байна.  Одоо сайжруулах төвшинд юу хийх хэрэгтэй бол?

-Одоо эмэгтэйчүүд шийдвэр гаргах түвшинд оролцоогоо нэмэгдүүлэхэд дөрвөн том асуудал байна. Тэр нь сонгуулийн тогтолцоо, эдийн засаг, нэг хүйс давамгайлсан шийдвэр гаргах тогтолцоо.  Өөрөөр хэлбэл дарга нар  нь  бүгд эрэгтэйчүүд байдаг. Түүний дараагийнх нь нийгмийн хэвшмэл ойлголт байдаг.  Эмэгтэйчүүд гэртээ л байх ёстой гэсэн ойлголт байна.  Ийм саад бэрхшээлүүд бий. Энэ ойлголт нь бусаддаа нөлөөлөөд байдаг. Тухайлбал, Төрийн албыг аваад үзэхэд 70 орчим хувьд нь эмэгтэйчүүд ажиллаж байна. Гэтэл дарга нарынх нь 75 хувь нь эрэгтэй байна. Дээд түвшинд  орон тоо гарлаа гэхэд таван эрэгтэй дарга сууж байгаад эрэгтэй хүнийг л сонгодог.  Саяхан нэг судалгаагаар хэвшмэл ойлголтыг харуулсан их сонин  дүн гарсан байна.  Яг ижил CV байхад судалгаанд оролцсон албан тушаалтнуудын 70 гаруй хувь нь эрэгтэй хүний нэртэй СV-г сонгосон байна.  Тэгэхээр энэ хэвшмэл ойлголт нийгэмд засагдахгүй л байна.  Тэгэхээр  Жендерийн үндэсний хороо гэх  том механизм ажиллаж байна. Даргаар нь Ерөнхий сайд маань ажилладаг. Бүрэлдэхүүнд нь бодлого боловсруулах, зохион байгуулах хэрэгжүүлэх үүрэгтэй байгууллагуудын төлөөлөл байна.  Жендерийн тэгш оролцоог хангах хууль нь байна.  Үндэсний хөтөлбөрөө  баталсан. Хороотой, тогтолцоотой.   Харин энэ асуудалд эмэгтэйчүүдийн байгууллагуудын оролцоо  чухал байна.  Бүгд хамтраад ажиллая гэж уриалмаар байна.

 

Т.Батсайхан

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин



Энэ МЭДЭЭ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай САЙТ танд таалагдаж байвал Like хийгээрэй. Танд баярлалаа.

Copyright @ 2019 womenofmongolia.mn All rights reserved.